Nguyễn Xuân Phúc » Bạn đọc » Khi nào giấc mơ bay đồng nghĩa với giấc mơ văn minh

(Bạn đọc) - Khi “giấc mơ bay” ngày càng trở nên phổ biến, mở ra nhiều cơ hội cho mọi người được thỏa sức bay. Tuy nhiên ý thức ứng xử trên máy bay trong thời gian qua khiến nhiều người phải giật mình về sự văn minh và văn hóa khi tham gia hàng không. Nhiều vụ việc xảy ra như lăng mạ tiếp viên khi bị nhắc nhở, hăm dọa đặt bom, đánh ghen, cho trẻ tè vào túi nôn và thậm chí rượt đuổi, lăng mạ, chửi bới tiếp viên hàng không… khiến không ít người lắc đầu ngao ngán khi nói về “văn minh hàng không” của hành khách.

Mới đây nhất, rất nhiều người đã sock khi đón nhận thông tin, người vợ đã vung tay đấm vào mặt khiến người chồng kém 10 tuổi sưng mắt, trên máy bay của hãng Jetstar Pacific bay từ Thanh Hoá vào TP HCM. Không biết họ sẽ cảm thấy thế nào khi sau hành động nông nổi đó là việc được nêu tên trên mặt báo và phải đóng phạt thêm 8 triệu đồng? Cứ ngỡ rằng chỉ có mấy người trẻ trâu mới có hành động nông nổi đó, ấy vậy mà nó lại được xuất phát từ những người lớn thuộc thế hệ 7x.

Người lớn không làm gương thì tất nhiên con trẻ cũng đâu có thua kém. Như việc 1 “kiều nữ” Hà Nội túm cổ nhân viên sân bay khi cho rằng người nhà mình bị bắt nạt. Cụ thể, thấy người nhà bị to tiếng nhắc nhở ở cửa kiểm soát thẻ lên máy bay chuyến bay từ Hà Nội đi TP HCM, nữ hành khách 22 tuổi đã túm áo, giật thẻ của nhân viên hàng không. Và kết quả là, Cảng vụ Hàng không Miền Bắc đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một nữ hành khách gây rối làm mất an ninh, trật tự trong khu vực hạn chế của sân bay quốc tế Nội Bài.

Những hình ảnh này xuất hiện ngày càng nhiều trên các chuyến bay

Những hình ảnh này xuất hiện ngày càng nhiều trên các chuyến bay

Người ta cứ tưởng chỉ mấy người hạn chế trình độ cư xử, ở những vùng sâu vùng xa mới có những hành động đánh đập chửi bới nhau trên máy bay, ấy mà có ai ngờ 2 nhân viên công chức có học thức lại sẵn sàng tẩn nhau như những kẻ giang hồ, trong khi máy bay đang di chuyển. Cụ thể ngày 12/12, hành khách B.A.T. (SN 1993, trú tại quận Ba Đình, Hà Nội) có số ghế ngồi 29E trên chuyến bay VN276 hành trình TP HCM – Hà Nội. Cùng đi trên chuyến bay có hành khách N.Đ.Q. (SN 1981, trú tại quận Đống Đa, Hà Nội), ghế ngồi số 29D. Khi máy bay chuẩn bị giảm độ cao để hạ cánh, ông T. và ông Q. nảy sinh mâu thuẫn, cãi nhau. Lời qua tiếng lại, cả 2 đã không kiềm chế được nên đã chuyển thành ẩu đả, người này đấm vào mặt người kia, gây mất an ninh, trật tự trên máy bay và làm ảnh hưởng đến các hành khách khác. Ông T. là kỹ sư xây dựng công tác tại một công ty tư vấn xây dựng điện, còn ông Q là công chức. Sự việc xảy ra khiến không ít người phải ngao ngán chép miệng, cho rằng “ông nào cũng học thức cao nhưng có 2 cái đầu quá thấp”.

Sự việc gây rối hàng không không chỉ xảy ra với hành khách thông thường mà thậm chí thương gia cũng không ngoại lệ. Không nắm được thông tin thay đổi cửa ra máy bay, nữ hành khách 45 tuổi suýt bị trễ chuyến còn nổi giận, gây rối như “hàng tôm hàng cá” trên máy bay khiến chuyến bay bị trễ khoảng 50 phút. Cụ thể, thông tin từ sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất ngày 4-4 cho biết nhà chức trách hàng không đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành khách gây rối trên chuyến bay VJ134 từ TP HCM đi Hà Nội tối ngày 3-4. và không được ngồi ở hàng ghế đầu, bà T. nổi nóng mắng chửi tiếp viên, sau đó gây sự với những hành khách có ý can ngăn. Bà T. còn lớn tiếng tuyên bố mỗi tháng bà mua 1.000 vé máy bay của hãng này nhưng lại bị đối xử không ra gì. Nhận định sự việc này, nhiều người cho rằng, không biết thành ngữ “hàng tôm hàng cá” xuất hiện ở thời nào nhưng hiện nay, những bà, chị bán tôm cá ở chợ còn lịch sự, có văn hóa hơn “quý bà” này hàng chục lần.Người giàu là những người giỏi rất đáng tôn trọng và nế phục, và được trên phù hộ, họ phải văn minh nhã nhặn kính trên nhường dưới, thể hiện nhiều nhất là nơi công cộng. Ngược lại thì chảnh chẹ, ồn ào, xã rác , phơi bày nhiều cái xấu, xem thường tất cả.

Đó chỉ là một vài trường hợp cụ thể để nói lên thực trạng văn hóa hàng không của chúng ta hiện này. Trước đó ít ngày, cũng xảy ra vụ việc một hành khách “vô tư” mở cửa thoát hiểm máy bay để đi tắt thay vì đi theo cửa chính như mọi người. Hành động thiếu hiểu biết đó đã khiến cho hãng hàng không phải mất chi phí cuộn lại phao trượt và giảm doanh thu do bị gián đoạn thời gian khai thác của máy bay. Đó là một số câu chuyện nổi bật được báo chí nêu lên nhưng đằng sau còn vô vàn những câu chuyện bi hài xuất phát từ cách ứng xử của hành khách đi máy bay khiến những người chứng kiến trực tiếp vô cùng ngao ngán. Từ việc dọa có bom nổ, la hét trên máy bay, hút thuốc, say rượu, cởi trần, đi chân đất, xả rác bừa bãi, ngã người ra phía sau, đạp chân lên ghế phía trước, thoải mái ngủ với đủ tư thế kém duyên, nằm lên đùi người khác hay ôm ấp nhau như chốn không người trên máy bay… hoặc gây ồn ào tại phòng chờ, chen lấn, giành chỗ khi xếp hàng làm thủ tục… Đó là chuyện trên máy bay. Chuyện trước khi tiến vào máy bay cũng thật sự hãi hùng.Nó theo kiểu nôm na rằng, “ đi máy bay mà các bác ấy làm như đi xe dù vậy. Văn hoá làng xã là đây!”.

Còn nhớ, thời điểm trước năm 2012, rất hiếm những chuyến bay tại Việt Nam có giá vé ở mức dưới 100.000 đồng, ngoại trừ một vài lần bán vé miễn phí của Tổng công ty hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) nhân dịp năm mới. Với đa số người Việt khi đó, trải nghiệm bay trên những đám mây, vượt qua 2.000 km nối hai đầu đất nước chỉ trong 2 tiếng là một giấc mơ. Riêng mức giá vé “trên trời” đã là lý do hợp lý để níu giữ chân họ lựa chọn những phương tiện giao thông quen thuộc như ôtô, tàu hỏa…

Nhưng, mọi chuyện đã khác từ 5 năm trở lại đây, khi giá vé của tất cả các hãng bay nội địa trong nhiều thời điểm giảm xuống mức 7 con số. Hàng loạt mức giá danh nghĩa cũng được các hãng hàng không liên tục chào bán, từ 10.000 đồng, 3.000 đồng, 1 đồng rồi 0 đồng cho chuyến bay trong nước, dưới 10 USD cho chuyến bay quốc tế.
Theo chia sẻ của ông Nguyễn Thành Nam, cựu Tổng giám đốc FPT, trong mỗi chuyến bay của một hãng hàng không giá rẻ, ông đều gặp nhiều gương mặt chất phác của các cụ già, chàng trai… Theo mô tả của ông, khuôn mặt những người này “như còn hằn nỗi vất vả, nhưng mắt họ ánh lên niềm vui”. Nhờ có hãng hàng không giá rẻ này, họ được đi máy bay. Cũng nhờ có hãng này, họ được tiếp cận với loại hình dịch vụ tiên tiến nhất, được thấy những toilet tỏa mùi thơm, được học cách xếp hàng lên máy bay và tắt điện thoại nơi công cộng.

Tuy nhiên có một thực tế, sự phát triển mạnh mẽ của ngành hàng không đang tỷ lệ nghịch với văn hóa hàng không. Chuyên gia thương hiệu Võ Văn Quang nhận định, hàng không Việt Nam tăng trưởng mạnh nhưng văn hóa ứng xử chưa theo kịp với sự phát triển đó.

Mặc dù sự tăng trưởng “nóng” của ngành đang đặt ra bài toán nan giải về hạ tầng hàng không nhưng chuyên gia Võ Văn Quang cho rằng, hạ tầng hàng không có thể khắc phục bằng việc xây dựng, nâng cấp cơ sở vật chất nhà ga, sân bay nhưng để “nâng tầm” văn hóa hàng không lại là câu chuyện dài.

Trên những chuyến bay giá rẻ, cảnh tượng người Việt tạo ra thành một mớ hỗn loạn trước cửa vào tàu bay diễn ra như cơm bữa. Thay vì xếp hàng, họ bằng mọi giá phải chen lên máy bay trước, như thể cái khối sắt nặng hàng trăm tấn kia sẵn sàng cất cánh mà không cần chờ đủ hành khách. Tất cả những hành động không hay đó chẳng những ảnh hưởng đến tâm lý của mọi người xung quanh mà còn tạo nên cái nhìn thiếu thiện cảm về người Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.

Nhiều người xếp hàng tại khu vực làm thủ tục lên máy bay

Nhiều người xếp hàng tại khu vực làm thủ tục lên máy bay

Máy bay bây giờ không còn là phương thức di chuyển quá xa lạ với đa số người Việt Nam chúng ta. Hành khách máy bay thuộc đủ mọi tầng lớp từ giới thượng lưu đến những người lao động thu nhập thấp hay học sinh, sinh viên… Điều đó đồng nghĩa với việc những luồng văn hóa mọi người mang lên theo chiếc máy bay mình đi cũng rất đa dạng.

Bao nhiêu hành khách là bấy nhiêu cách cư xử. Lịch sự có, nghiêm túc có, nhưng cũng không thiếu những hành động kém văn minh, gây bức xúc người xung quanh. Việc ứng xử kém duyên khi đi máy bay không khoanh vùng trong riêng tầng lớp hay nhóm người nào, mà xảy ra ở nhiều giới. Từ những người giàu có đến lao động bình dân, từ người nổi tiếng cho đến những nhân vật không ai biết tên, từ người trẻ cho đến cả những hành khách lớn tuổi…

Những nơi công cộng nói chung và trên máy bay nói riêng thường rất ồn ào, lộn xộn. Với tâm lý của một bộ phận người Việt Nam, luôn muốn được dành ưu tiên về phần mình mà không cần biết có làm ảnh hưởng đến người khác hay không. Ý thức xếp hàng, ngồi đúng vị trí và giữ trật tự nơi công cộng vẫn chưa trở thành văn hóa ứng xử cơ bản của họ trên máy bay. Một số thành phần còn mang trong mình lối suy nghĩ “khách hàng là thượng đế”, đồng nghĩa thượng đế có quyền làm những gì mình thấy thoải mái nhất. Vì vậy, đôi lúc họ phớt lờ sự nhắc nhở của nhân viên hàng không mà cứ làm những gì mình thích.

Tuy nhiên, theo MC Phạm Vĩnh Phú bày tỏ quan điểm của mình: “Chính bản thân ngành hàng không chưa giữ được cho mình hình ảnh đẹp trong mắt hành khách như những vụ liên quan đến việc mất cắp hành lý, quăng thải hành lý của khách, delay… dẫn đến tâm lý chung cho những người đi máy bay có cái nhìn không tốt về hàng không. Nó giống như một quả bom nổ chậm, nên khi gặp những vấn đề gì nữa là bùng nổ ngay. Để khắc phục tình trạng này thì mong muốn ngành hàng không cần tự lấy lại hình ảnh đẹp của mình trước. Đưa hình ảnh đến với công chúng đẹp hơn”.

Có thể thấy văn hóa hàng không của chúng ta hiện nay đang trong tình trạng đáng báo động, đề nghị cơ quan chức năng cần có những biện pháp cụ thể để giải quyết được thực trạng này. Bên cạnh đó mỗi hành khách phải tự nâng cao ý thức cá nhân của mình trong việc ứng xử trên máy bay. Đừng mang lý do lần đầu không biết để bao biện cho những hành động sai trái của mình.

Di chuyển bằng máy bay là một trong những văn minh lớn của loài người, thế nên chúng ta cũng cần phải ứng xử làm sao để theo kịp với nền văn minh tiên tiến đó. Chứ cứ theo kiểu mang văn hóa làng xã, gia đình lên mỗi chuyến bay như thế này thì chỉ có đi ngược với sự phát triển chung của thời đại.

CTV Quang Phúc

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên: