Nguyễn Xuân Phúc » Chính trị » Đại sứ Anh: “Anh có Thủ tướng mới, nhưng mối quan tâm dành cho Việt Nam không đổi”

(Chính trị) - Trong buổi trò chuyện thân mật đầu xuân với BizLIVE, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Giles Lever đã nói về những trọng tâm của nội các mới tại Việt Nam sau sự kiện Brexit, cũng như những suy nghĩ của ông về văn hóa, con người Việt Nam qua hơn 20 năm dõi theo.

Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Giles Lever

Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Giles Lever

Hợp tác phòng chống tham nhũng trong kinh doanh là điểm sáng của quan hệ song phương giữa Vương quốc Anh – Việt Nam trong năm 2016. Ngài có thể cập nhật thông tin về tiến trình này?

Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Giles Lever: Chúng tôi đánh giá rất cao nỗ lực của Việt Nam trong việc minh bạch hóa khung pháp lý trong năm qua.

Đại sứ quán Anh tại Hà Nội đã tài trợ Dự án “Xây dựng năng lực phòng ngừa tham nhũng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa” tại Việt Nam thông qua Quỹ Thịnh vượng của Vương quốc Anh. Dự án nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua các rào cản, rủi ro từ tham nhũng.

Theo như báo cáo của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam đã tăng 9 bậc về xếp hạng môi trường kinh doanh, đây là một tín hiệu đáng mừng.

Việt Nam cần chú trọng để xây dựng được một khung pháp lý đồng bộ, để nó có thể áp dụng được ở tất cả mọi nơi, với tất cả các đối tượng trong kinh doanh một cách công bằng nhất.

Đặc biệt, các lãnh đạo doanh nghiệp cần được phổ biến để ý thức về yếu tố xung đột lợi ích. Ví dụ, trước một món quà lớn, vị lãnh đạo đó có thể ý thức để từ chối với cương vị là chủ doanh nghiệp, nhưng nếu nó được nhìn nhận như món quà tặng cho anh ta với cương vị cá nhân thì sao?

Anh quốc có nhiều kinh nghiệm trong vấn đề này, nên chúng tôi hy vọng có thể giúp đỡ nhiều cho Việt Nam.

Sẽ là thiếu sót khi nhìn lại toàn cảnh năm 2016 mà không nhắc đến sự kiện Brexit tại Anh vào tháng Sáu, sau đó là giai đoạn chuyển đổi quyền lực đưa bà Theresa May lên làm tân Thủ tướng. Với nội các mới, liệu mối quan tâm của Anh dành cho Việt Nam có thay đổi?

Để trả lời ngắn gọn, thì là không. Vì chúng tôi sắp rời Liên minh châu Âu nên việc thiết lập quan hệ với các nước không thuộc Liên minh châu Âu lại càng trở nên quan trọng, nhất là với một nền kinh tế mới nổi như Việt Nam – động lực tăng trưởng chính của kinh tế thế giới.

2017 có vẻ sẽ là một năm khó khăn cho nền kinh tế thế giới, với nhu cầu toàn cầu vẫn đi ngang và thương mại chưa tăng trưởng mạnh. Giữa bối cảnh đó, một nền kinh tế như Việt Nam tăng trưởng hơn 6% mỗi năm và vẫn tâm huyết với thương mại tự do giống Anh, rõ ràng là nước mà chúng tôi phải chú tâm, ưu tiên củng cố quan hệ giai đoạn hậu Brexit.

Nhưng trên thực tế thì Brexit xảy ra không lâu sau khi Việt Nam và EU đạt thỏa thuận trên nguyên tắc đối với Hiệp định tự do thương mại Việt Nam – EU. Ngài có cho rằng khi rời EU, thương mại song phương giữa Việt Nam và Anh sẽ không còn được hưởng nhiều lợi ích từ hiệp định nữa?

Chúng tôi vẫn ủng hộ mạnh mẽ Hiệp định tự do thương mại Việt Nam – EU. Thủ tướng Anh phát biểu tại hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Trung Quốc hồi tháng Chín năm ngoái đã tuyên bố rõ ràng rằng dù mối quan hệ của Anh và EU sẽ thay đổi trong tương lai, điều đó không có nghĩa là chúng tôi không còn ủng hộ nỗ lực của EU trong việc tự do hóa thương mại, trong đó có tất cả các FTA của EU với các nước, bao gồm cả Việt Nam.

Đương nhiên sau Brexit, Anh sẽ muốn tìm cách để tránh sự gián đoạn trong quan hệ thương mại với những nước có quan hệ với EU như Việt Nam. Chính phủ Anh đang xem xét vấn đề này.

Quốc vụ khanh về chính sách thương mại của Anh đến Việt Nam vào tháng 10 năm ngoái và đã đưa ra rất nhiều sáng kiến tích cực để bàn thảo với lãnh đạo Chính phủ Việt Nam.

Trên thực tế, Việt Nam là nước hưởng thặng dư xuất khẩu trong quan hệ giao thương với Anh, do đó, tôi hy vọng Việt Nam cũng sẽ có những giải pháp để tránh các gián đoạn không đáng có sau Brexit.

Đây là vấn đề phức tạp, nhưng tôi tin rằng chúng ta sẽ có giải pháp.

Doanh nghiệp Anh hoạt động tại Việt Nam đánh giá ra sao về môi trường đầu tư trong năm 2016?

Việt Nam đang giành nhiều sự chú ý vì quốc gia này đã nổi lên như một điểm sáng về kinh tế trong khu vực. Đầu tư từ Anh vào Việt Nam đang gia tăng. Năm ngoái, Anh đứng thứ 5 trong các nền kinh tế đầu tư mạnh nhất vào Việt Nam.

Doanh nghiệp Anh không đầu tư vào Việt Nam với mô hình như các công ty của Nhật Bản, xây nhà máy sản xuất điện thoại, camera… Các doanh nghiệp Anh tập trung vào cung cấp dịch vụ và mua bán cổ phiếu hay sáp nhập công ty. Mối quan tâm từ các quỹ đầu tư danh mục cũng đang tăng.

Nói chung, chúng tôi nhận thấy chính phủ mới của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đang nỗ lực rất nhiều để cải thiện môi trường kinh doanh, đây là điều được cả cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Nhưng cùng lúc, vẫn còn một số vấn đề cần phải được giải quyết. Thủ tục thuế còn phức tạp, không hiệu quả. Chính sách thuế thì bị thay đổi một cách đột ngột và khó đoán, làm ảnh hưởng tới hoạt động của doanh nghiệp.

Chúng ta đã nói về tham nhũng, nhưng đây vẫn là vấn đề đối với nhiều doanh nghiệp. Theo Đạo luật tham nhũng 2010 của Anh, bất cứ hành vi hối lộ, tham nhũng nào của doanh nghiệp Anh ở bất cứ đâu cũng bị xử lý theo luật pháp Anh, nên các doanh nghiệp Anh phải cẩn trọng hơn ở những nền kinh tế có tỷ lệ “đi đêm” cao, nó sẽ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của họ.

Về quá trình cổ phần hóa, tôi cho rằng Việt Nam đã có quyết định đúng đắn, tuy nhiên nên nới trần sở hữu cho các công ty nước ngoài để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài chiến lược. Nếu không thì bản chất của doanh nghiệp sẽ không thay đổi cho dù trên giấy tờ, công ty đã trở thành công ty cổ phần.

Đẩy mạnh quá trình cổ phần hóa, làm giảm vai trò điều hành của nhà nước trong các công ty lớn là nhiệm vụ quan trọng để phát huy hết mức tiềm năng của doanh nghiệp và mở ra dư địa cạnh tranh cho lĩnh vực tư nhân.

Anh là một ví dụ. Làn sóng cổ phần hóa bắt đầu từ những năm 1980 dưới thời Thủ tướng Thatcher đã vực dậy nền kinh tế.

Thời đó, có những công ty nhà nước của Anh làm ăn cực kỳ kém hiệu quả, cung cấp dịch vụ tệ hại cho người dùng, thua lỗ liên miên, nhưng sau khi được cổ phần hóa thì ngay lập tức thay da đổi thịt. Hãng hàng không British Airway là một ví dụ. Từ một hãng không ai muốn bay cùng, giờ nó đã lọt top những hãng hàng không tốt nhất thế giới.

Có mối lương duyên dài hơn 20 năm với Việt Nam, Ngài còn nhớ ấn tượng đầu tiên về đất nước này ngày mà Ngài đặt chân xuống sân bay không?

Tôi vẫn nhớ như in ngày đó vì một điểm đặc biệt. Năm 1993 là thời điểm nhiều người Việt Nam di cư bất hợp pháp sang Hong Kong phải hồi hương. Và chính chuyến bay của tôi khi đến Việt Nam lúc đó đã chở rất nhiều người Việt Nam hồi hương.

Tôi nghĩ rằng nếu bạn hỏi bất cứ ai về ấn tượng của họ đối với một quốc gia mà lần đầu tiên họ được cử đến với tư cách là một nhà ngoại giao, thì câu trả lời luôn giống nhau: vô cùng đặc biệt.

Sau một thời gian làm việc ở quê nhà, mà với tôi là London, thì quốc gia nước ngoài đầu tiên mà một nhà ngoại giao làm việc luôn là một trải nghiệm khó quên. Giữa họ và đất nước đó sẽ luôn có một sự gắn kết khó tả.

Vì vậy sau bốn năm làm việc từ 1993 – 1997, tôi rời Việt Nam nhưng vẫn luôn muốn quay trở lại với vai trò là Đại sứ. Và giờ đây khi mục tiêu đã trở thành hiện thực, tôi cảm thấy rất vui.

Trước đây, khi nhắc đến Việt Nam, người ta thường nhớ đến những câu chuyện về chiến tranh. Nhưng giờ đây thì Việt Nam đã là câu chuyện về sự thành công trong cải cách kinh tế xã hội trong vòng 30 năm, từ một nước nghèo Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình.

Quay trở lại đây sau 17 năm, điều đầu tiên tôi nhìn thấy đó là những thay đổi trong kinh tế và điều ngạc nhiên thứ hai đó là phố xá thay đổi quá nhiều.

Ví dụ, 20 năm về trước, ở TP.HCM, bạn lên tầng thượng của khách sạn 12 tầng – Caravelle Sài Gòn, phóng tầm mắt ra xa, bạn đã có thể nhìn thấy hầu như tất cả mọi thứ.

Còn giờ đây, khi lên tầng thượng của tòa nhà Bitexco Sài Gòn, bạn mới có thể thấy được toàn cảnh thành phố HCM, đặc biệt những khu vực phía Nam và Bắc thành phố. Nơi đây đã mọc lên rất nhiều nhà cao tầng. Ở ngoài Hà Nội cũng vậy, những khu vực Mễ Trì và Mỹ Đình, toàn là những tòa cao ốc mới.

Nhưng văn hóa thì không thay đổi so với 17 năm về trước. Có chăng thì người ta đi xe ô tô nhiều hơn thay vì đi xe máy, còn con người Việt Nam vẫn thân thiện và tò mò về thế giới. Và ẩm thực thì vẫn tuyệt như vậy. Bạn vẫn có thể ngồi vỉa hè uống trà đá với bạn bè, nhấm nháp vài món ăn nhậu. Đó là điều không hề thay đổi.

Còn Tết thì sao? Ấn tượng về Tết ở Việt Nam trong mắt con trai ngài có gì khác so với cha mình không?

Con gái tôi hiện đang đi học nội trú ở Anh và cháu thứ hai thì đang ở Việt Nam. Mỗi khi Tết đến, cháu thường đi du lịch ra nước ngoài với tôi nên chưa có cơ hội trải nghiệm Tết ở Việt Nam. Năm nay cháu sẽ có cơ hội hưởng thức Tết cổ truyền tại đây.

Tết của Việt Nam rất giống với Giáng sinh của phương Tây, đây là thời khắc để các thế hệ trong gia đình quây quần, thưởng thức những món ăn đặc biệt, trao nhau những món quà, nhìn lại năm cũ và chúc cho một năm mới thành công.

Đương nhiên Việt Nam cũng có những phong tục tập quán riêng vào ngày Tết, và tôi hy vọng con trai tôi sẽ học hỏi được nhiều điều thú vị.

Ngài có lời nhắn gì gửi đến người dân Việt Nam nói chung và BizLIVE nói riêng nhân dịp đầu xuân?

Nhân dịp Tết Nguyên đán đang tới gần, tôi chúc cho tất cả bạn đọc BizLIVE có một năm Đinh Dậu dồi dào sức khỏe, thành công. Tôi hy vọng nhiều người dân Việt Nam sẽ đến thăm Anh hơn, để du lịch, học tập, thậm chí kinh doanh. Đây là điều ước số một của tôi.

Cảm ơn Ngài và chúc Ngài có một năm mới nhiều may mắn!

(Theo Bizlive)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyenxuanphuc.org
Kết bạn với Thủ tướng trên Facebook
Thích và chia sẻ bài này trên Facebook